5 x fototheorieboeken voor beginners

Ga jij binnenkort starten met de master Film and Photographic Studies? Of ben je gewoon een liefhebber van fotografie en wil je iets meer over de theorie weten? Dan zijn deze boeken perfect om mee te beginnen!

Het zijn vijf canonieke werken van auteurs die hun plekje in de (academische) fotografiewereld hebben veroverd. En niet alleen daar. Je kunt nauwelijks een column of boek over fotografie lezen zonder dat Susan Sontag wordt aangehaald. Dat is niet zo gek, want de theorieën zijn zelfs vandaag de dag nog zeer relevant. Sta je te popelen om te lezen? Ik zal je niet langer in spanning houden!

1. On Photography, Susan Sontag

Volgens Sontag maken we foto’s om het ongrijpbare en vluchtige leven tastbaar te maken en toe te eigenen. Haar kritiek hierop is dat dit onze eigenlijke ervaring in de weg zit. In plaats van te genieten van wat er op ons pad komt, zouden we teveel bezig zijn met de foto’s die het oplevert. In de essaybundel On Photography (1977) illustreert de kritische schrijfster dit idee met herkenbare voorbeelden.

2. Camera Lucida, Roland Barthes

In deze tekst onderzoekt Barthes de relatie tussen fotografie, het verleden en de dood. De aanleiding is emotioneel en persoonlijk: het overlijden van zijn moeder. Aan de hand van twee concepten, ‘studium’ en ‘punctum’, onderzoekt hij waarom iedereen een foto anders ervaart. Om deze reden heeft hij de dierbare foto van zijn moeder als kind niet in het boek opgenomen. Voor ons zou het er slechts één uit duizenden zijn.

3. The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction, Walter Benjamin

De kern van Benjamins tekst is dat unieke kunstwerken zoals schilderijen een ‘aura’ hebben en foto’s niet. Ten eerste omdat foto’s ‘oneindig’ reproduceerbaar zijn. Ten tweede omdat de kopieën in een context geplaatst kunnen worden waarin ze een compleet nieuwe betekenis krijgen. Hoewel het concept ook veel kritische tegenstanders kent, is het nog altijd een veelbesproken concept in relatie tot fotografie. Zeker ook in relatie tot digitale fotografie.

4. The Ongoing Moment, Geoff Dyer

Veel critici, zoals Benjamin, betogen dat een fotograaf geen specifieke ‘handtekening’ kan hebben vanwege de mechanische aard van het medium. Dit is precies wat Dyer onderzoekt in dit boek. Hij vertelt een verhaal waarin hij het werk van beroemde fotografen, zoals Diane Arbus, Edward Weston en Walker Evans, met elkaar vergelijkt. Door steeds terug en vooruit in de tijd te gaan, legt hij interessante verbanden tussen grote fotografen en relevante schrijvers, canonieke beelden en veranderende ideeën.

5. Ways of Seeing, John Berger

In deze kritische tekst betoogt Berger hoe onze kennis van invloed is op hoe we de dingen zien. De werkelijke betekenis van een beeld zou worden overschaduwd door, onder andere, haar fotografische reproducties en geldwaarde.

Veel leesplezier!

Deze post bevat affiliate-links. Dit betekent dat ik een commissie krijg als je iets via deze links koopt. Uiteraard kost dit jou niets extra’s en kun je erop rekenen dat ik alleen links opneem van websites of producten waar ik zelf 100% achter sta.